آیا باید منتظر فصل تازه‌ای از نبردها در یمن بود؟

به گزارش راهبرد معاصر؛ بعد از اینکه درگیری های میان نیروهای وابسته به امارات در صنعاء رخ داد و موفقیت‌های نسبی نصیب جنوبی‌ها شد، عیدروس الزبیدی، رئیس مجلس انتقالی جنوب در مصاحبه‌ای با اسکای‌نیوز عربی گفت: «تیپ موسوم به «العمالقه» (غول‌ها) به عنوان تنها نیروی نظامی جنوب با شرکت در نبرد اخیر موفق شد سه شهرستان بیحان، العلم و عسیلان در شبوه را آزاد کند». الزبیدی در ادامه گفت: «استان شبوه نمایانگر عمق استراتژیک و مرکز منافع قدرت‌های منطقه است و این ائتلاف است که بعد از شبوه مقصد نیروهای عمالقه را مشخص می‌کند. ما وارد نبردهایی در تعز، إب، البیضاء و مأرب خواهیم شد تا به شمالی‌ها کمک کنیم تا دولت خود را بازگردانند و جنوبی‌ها صنعا را آزاد خواهند کرد».

ارزیابی و تحلیل

1- این سخنان الزبیدی به معنای آن است که روند واگذاری جنوب به شورای انتقالی به عنوان نیروهای وابسته به امارات در توافق میان ریاض و ابوظبی به نتیجه رسیده است. از این رو شورای انتقالی برای ادامه کنش‌گری در یمن، از فاز درگیری با نیروهای دولت مستعفی خارج شده و در کنار ریاض در نبرد با صنعاء قرار خواهد گرفت. این درحالی است که در گذشته شورای انتقالی ضمن جدا کردن خود از معادلات نبرد با صنعاء تمام توجه و هَم خود را متوجه حذف فیزیکی دولت مستعفی و نیروهای وابسته به آن از مناطق جنوبی کرده بود.

2- این اظهارات الزبیدی به عنوان رئیس شورای انتقالی جنوب گویای این است که شورای انتقالی از این پس خود را ملزم به رعایت مناسبات موجود در ائتلاف و پیرو عملکردها و برنامه‌های آن می‌داند. در واقع شورای انتقالی از این پس به عنوان بخشی از نیروهای ائتلاف در برابر صنعاء خواهد بود. بطوریکه در جبهه درگیری‌ها در مناطق مرکزی به سمت جنوب باید شاهد نبرد میان آنها با رزمندگان انصارلله، ارتش و کمیته‌های مردمی بود.

3- نکته قابل توجه ذیل سخنان الزبیدی، تأکید وی به ایده جدایی جنوب از شمال است. در واقع الزبیدی با تمام دانستن موضوع تجزیه یمن به شمال و جنوب، همکاری در بخش عملیاتی در ذیل فرماندهی ائتلاف را کمک به شمالی‌ها جهت بازگرداندن دولت مستعفی می‌داند. الزبیدی با این رویکرد علاوه بر تعیین مرزبندی‌های سیاسی جنوب و جدا دانستن آن از شمال به عنوان موجودیت سیاسی جدید، تلاش کرده است تا دولت مستعفی را از تقابل و نبرد با خود بازداشته و از مستهلک شدن نیروهایشان در نبرد با هم برحذر بمانند و آنها را نسبت به آینده تصرف صنعاء و بازگشت به قدرت در آن امیدوار نگه دارد.

4- از دیگر نکات مورد توجه در این‌باره این است که امارات با اقدام مذکور از طریق شورای انتقالی بسترهای حذف اخوانی‌ها را از صحنه میدانی یمن فراهم کرده است؛ بطوریکه بنا بر گفته الزبیدی، انفعال اخوانی‌ها باعث سقوط مناطقی در شبوه مانند بیحان شده که توسط نیروهای وابسته به شورای انتقالی یعنی تیپ العمالقه در نبرد با صنعاء به تصرف در آمده است. در واقع این مسئله که اخوانی‌ها را ضعیف نشان دهند موضوعی است که از سوی امارات سیاستگذاری شده و دریافت مجوز نبرد در مناطقی که پایگاه اخوانی‌هاست برای ابوظبی پیش از آنکه نبردی در مسیر ائتلاف و علیه صنعاء باشد، نبردی برای کنار زدن اخوانی‌ها از میدان یمن به شمار می‌رود که دارای دشمنی تاریخی هستند. بنحوی‌که از حزب اصلاح‌ به عنوان مانع اصلی اجرای توافق ریاض و خالق چالش‌های امنیتی در جنوب یاد می‌کنند و آن را همسو و هماهنگ با صنعاء می‌دانند. در واقع این ادعاها بر مبنای جلب توجه و حمایت ریاض و آغازی برای ضربه زدن به اخوان و دلیلی برای نبرد با صنعاء بیان می‌گردد.

5- به نظر می‌رسد رهبران شورای انتقالی جنوب از شرایط جدید راضی هستند؛ بطوریکه این رضایت از شرایط در اظهارات الزبیدی به عنوان رئیس شورای انتقالی جنوب مشهود است. در حقیقت شورای انتقالی با نزدیک شدن به هدف سیطره بی چون و چرا بر جنوب و حذف رقیب، به پاس این دستاورد خود را ملزم به تابعیت از ائتلاف و اهدافش می‌داند. این رویکرد را می‌توان در اظهارات الزبیدی به وضوح دید که مدعی است یمن در حال حاضر شاهد تکمیل اهداف عملیات طوفان قاطعیت است. به علاوه اینکه شورای انتقالی با هدف کنار زدن تمام و کمال دولت مستعفی از عرصه سیاسی – سرزمینی جنوب، در یک سیاستگذاری جدید خواستار تشکیل شورای اقتصادی به دور از اختیارات دولت هادی و با نظارت مستقیم ائتلاف شده‌اند. در واقع آنها بر این باورند که تنها با رویکرد مذکور جنوب از بحران خارج خواهد شد. رویکردی که بیشتر دارای مزایا، کاربرد و کارکرد سیاسی است و عملکرد و اثرگذاری آن در بخش سیاسی قابل توجه می‌باشد.    

6- نکته پایانی اینکه، رویداد مذکور به معنای تغییرات معادلات نبرد در یمن از یکسو و ادامه آن در سال آینده از سوی دیگر می‌باشد؛ بطوریکه می‌توان روند آتی مناسبات در میدان درگیری ها در یمن را زایش دوباره اتحاد و همسویی میان نیروهای ائتلاف علیه صنعاء تلقی کرد.